Mole FM 94.5 · Aprann

Gid etid IA · Mole FM

Ou ka fè tout egzèsis yo sou papye, san zouti IA. Sa a se fòmasyon pratik; se pa yon diplòm, ni yon pwomès travay oswa revni.

Referans verifye 14 novanm 2026. Definisyon ak kapasite IA yo kontinye evolye.

Pwogrè pèsonèl, se pa yon sètifika. Pa gen nòt ki voye bay Mole FM.

Leson 1 · 12 minit

IA, règ ak posiblite

Distenge yon règ senp, IA jodi a ak lide sou lavni.

Yon algorithm se yon seri etap pou fè yon travay: yon resèt ki di ajoute sèl apre dlo a bouyi se yon egzanp. Gen sistèm IA ki aprann modèl nan done epi ki pwodui prediksyon, tèks oswa imaj. Yo ka itil, men yon repons ki sanble byen ekri pa prèv li vre.

Moun itilize AGI pou pale de sistèm ki ta ka fè anpil kalite travay; yo itilize ASI pou pale de kapasite ipotetik pi lwen pase kapasite moun. Pa gen definisyon inivèsèl tout moun aksepte ni dat arive ki pwouve. Pawòl sa yo pa garanti yon sistèm pi bon pou bezwen ou.

Lè ou chwazi yon zouti, mande ki travay egzak li fè, ki enfòmasyon li itilize, ak kiyès ki ka korije erè li yo. Pou teste yon reklamasyon sou yon zouti, mande yon egzanp presi epi verifye si li reyisi sou yon lòt egzanp.

Egzanp

Yon kalkilatris swiv règ aritmetik; yon zouti IA ka devine kategori yon mesaj. Toude mande yon moun pou tcheke rezilta a lè konsekans yo enpòtan.

Eseye poukont ou

Sou papye, ekri yon règ pou klase twa demann kliyan, epi make kote yon moun dwe pran desizyon an.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Eksplike diferans ant yon règ fiks ak yon modèl IA ak yon egzanp senp.

Ki deklarasyon ki pi pridan?

  1. Dat AGI deja sèten.
  2. Yon repons IA bezwen verifikasyon.
  3. Tout pwogram òdinatè se AGI.
Repons ak esplikasyon

Yon repons IA bezwen verifikasyon. Yon repons ki byen ekri ka gen erè; definisyon ak dat AGI pa gen konsansis.

Leson 2 · 10 minit

Bay enstriksyon klè

Ekri yon demann ki gen objektif ak limit.

Kòmanse ak travay la, moun li fèt pou yo, kontèks ki nesesè, ak fòma ou vle a. Di zouti a kisa li pa dwe envante epi mande li make enfòmasyon ki manke. Bay yon egzanp ti repons si sa itil; pa mete done prive.

Li rezilta a tankou yon bouyon. Tcheke si li respekte lang, longè ak objektif la, epi korije enstriksyon an si li pa bon. Ou ka suiv menm etap yo sou papye oswa ak yon lòt moun san kont IA.

Yon bon demann ka evolye: konpare bouyon an ak objektif la, make sa ki manke, epi chanje yon enstriksyon alafwa. Si repons lan twò long, presize kantite fraz; si li envante yon pri, retire pri a jiskaske ou verifye li.

Egzanp

Pou yon afich mache: “Ekri twa fraz an kreyòl sou yon reyinyon. Kite dat ak kote vid; pa envante yo.”

Eseye poukont ou

Ekri de vèsyon yon demann pou yon afich; fè yon zanmi chwazi sa ki pi klè.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Ekri [travay] pou [piblik], an [lang], nan [fòma]. Pa envante detay; make sa ki manke.

Kisa yon bon demann genyen?

  1. Objektif, kontèks ak fòma.
  2. Yon modpas.
  3. Yon pwomès tout repons yo ap vre.
Repons ak esplikasyon

Objektif, kontèks ak fòma. Objektif ak limit klè ede pwodwi yon bouyon ki pi itil.

Leson 3 · 12 minit

Verifye anvan pataje

Chèche prèv pou reklamasyon ki enpòtan.

IA ka bay yon dat, sitasyon oswa lyen ki sanble reyèl men ki pa egziste. Separe sa ou konnen ak sa zouti a di; ekri reklamasyon presi a epi chèche sous orijinal la. Gade kiyès ki pibliye l, dat li, ak si sous la di menm bagay la.

Pou yon enfòmasyon ki ka afekte lajan oswa sekirite, chèche yon lòt sous serye endepandan epi mande moun ki responsab la. Si ou pa jwenn prèv, make li “pa verifye” epi pa prezante l kòm yon reyalite.

Konsève non sous la ak dat ou te tcheke li, pou yon lòt moun ka refè verifikasyon an pi ta. Yon paj ki repete menm sous la pa nesesèman yon sous endepandan; chèche kote enfòmasyon an te soti an premye.

Egzanp

Yon bouyon di mache a ap fèmen madi. Tcheke avi ofisyèl mache a oswa kontakte responsab la anvan ou afiche sa.

Eseye poukont ou

Chwazi yon reklamasyon nan yon ansyen afich. Ekri sous, dat ak sa ki toujou manke.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Lis reklamasyon ki bezwen sous nan tèks sa a; pa envante lyen oswa sitasyon.

Si ou pa ka konfime yon reklamasyon?

  1. Pataje l kòm sèten.
  2. Make li pa verifye.
  3. Sipoze li vre paske li byen ekri.
Repons ak esplikasyon

Make li pa verifye. Absans prèv mande ensètitid, pa sètitid.

Leson 4 · 12 minit

Pwoteje enfòmasyon ak konfyans

Rekonèt enfòmasyon sansib, magouy ak medya twonpe.

Pa mete modpas, kòd koneksyon, nimewo idantite, dosye pasyan oswa detay kliyan nan yon zouti piblik. Ranplase yo ak done envante pou pratike. Menm yon mesaj ki pa gen non ka idantifye yon moun si li gen ase detay.

Yon vwa oswa foto ki sanble ak yon moun ka manipile. Si yon mesaj mande lajan oswa aksè ijan, pa klike sou lyen an: kontakte moun nan atravè yon nimewo ou deja konnen. Revize règleman ak aksè zouti a anvan ou pataje nenpòt done.

Pataje sèlman sa ki nesesè pou travay la. Si ou gen dout sou dwa pataje yon enfòmasyon, mande moun ki responsab li. Yon egzanp fo toujou ka anseye menm etap la: itilize yon non envante ak yon kantite ki pa soti nan yon dosye reyèl.

Egzanp

Yon odyo mande yon anplwaye chanje kont peman. Anplwaye a rele responsab la sou nimewo ki deja anrejistre epi tann konfimasyon.

Eseye poukont ou

Sou papye, make twa kalite done yon ti biznis dwe kenbe prive; kreye yon egzanp fo pou fòmasyon.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Ede m fè yon lis kontwòl vi prive ak done egzanp sèlman; pa mande okenn sekrè.

Ki pi bon repons pou yon demann peman ijan?

  1. Voye kòd koneksyon an.
  2. Verifye atravè yon kontak deja konnen.
  3. Sipoze vwa a se prèv idantite.
Repons ak esplikasyon

Verifye atravè yon kontak deja konnen. Yon chanèl endepandan ede detekte imitasyon ak magouy.

Leson 5 · 10 minit

Lang ak lavi lokal

Adapte yon mesaj epi fè moun nan kominote a revize l.

Yon tradiksyon mo pou mo ka pèdi sans, ton oswa fason moun pale nan yon zòn. Eksplike ki moun mesaj la vize, ki aksyon li mande ak ki mo lokal ki dwe rete menm jan. Pa sipoze yon zouti konprann tout varyasyon kreyòl.

Mande yon moun ki pale lang lan li bouyon an. Tcheke dat, nimewo, pri ak non kont orijinal la, epi mande si mesaj la fasil pou konprann. Si pa gen revizyon, di tradiksyon an poko verifye.

Yon mesaj ki senp gen yon aksyon klè. Kite espas pou moun yo mande eksplikasyon lè yon mo gen plizyè sans. Si de moun konprann enstriksyon an yon fason diferan, reekri li epi teste nouvo vèsyon an anvan ou distribye li.

Egzanp

Yon avi mache di “pote pwòp sak ou”. Yon moun nan zòn nan teste si fraz tradui a klè pou vandè ak kliyan.

Eseye poukont ou

Ekri yon avi de fraz nan lang ou itilize a. Mande yon lòt moun esplike sa li konprann.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Adapte mesaj sa a pou [piblik], an [lang]. Kenbe tout chif; make mo ou pa sèten yo.

Kiyès ki ta dwe teste sans yon tradiksyon lokal?

  1. Yon moun ki pale lang lan.
  2. Okenn moun.
  3. Sèlman lojisyèl an.
Repons ak esplikasyon

Yon moun ki pale lang lan. Yon lektè lokal ka detekte sans ak ton zouti a rate.

Leson 6 · 12 minit

Chif pou ti biznis

Kalkile yon rezilta senp epi separe li ak lajan kach.

Revni se kantite vann miltipliye pa pri. Pou yon kalkil senp, retire depans atik yo ak lòt depans ki fèt pou vant lan. Sèvi ak menm lajan an pou tout chif; note peryòd la ak depans ou poko konnen yo.

Rezilta sa a se yon egzanp, pa yon garanti pwofi ni yon kontablite konplè. Si gen kredi kliyan, revni ki ekri pa menm bagay ak lajan ki deja antre. Verifye kalkil la ak kalkilatris oswa sou papye, epi konsilte yon moun konpetan lè sa nesesè.

Ekri sipozisyon ou yo bò kote kalkil la. Si pri oswa kantite a chanje, rekalkile olye ou itilize ansyen rezilta a. Pa ajoute lavant kredi nan lajan ki antre jiskaske kliyan an peye; note tou lè yon pri se yon estimasyon.

Egzanp

10 ji × 50 goud = 500 goud revni. Engredyan 300 ak transpò 50: 500 − 300 − 50 = 150 goud rete anvan lòt depans posib.

Eseye poukont ou

Itilize chif envante pou senk atik: kalkile revni, depans ak sa ki rete; ekri yon depans ki manke.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Montre etap kalkil pou chif sa yo epi lis depans ki poko enkli; pa pwomèt rezilta.

Si lòt depans poko enkli, 150 goud la se kisa?

  1. Pwofi final garanti.
  2. Rezilta anvan lòt depans posib.
  3. Lajan yon kliyan deja peye nesesèman.
Repons ak esplikasyon

Rezilta anvan lòt depans posib. Lòt depans ak peman ki poko antre ka chanje rezilta a.

Leson 7 · 10 minit

Konpetans ak pòtfolyo

Montre travay ou avèk onètete.

Yon pòtfolyo se kèk egzanp ki montre kijan ou rezoud pwoblèm. Chwazi yon ti travay ou gen dwa pataje: pa egzanp yon modèl afich oswa yon tablo depans ak chif envante. Ekri objektif la, etap ou te fè ak rezilta ou te verifye.

Di ki pati ou te fè tèt ou ak ki asistans ou te itilize. Pa pretann ou gen yon diplòm, kliyan oswa eksperyans ou pa genyen. Si rezilta a se yon egzanp, make li konsa; retire nenpòt enfòmasyon prive anvan pataje.

Mande pèmisyon anvan ou itilize travay yon lòt moun. Bay kredi lè sa apwopriye, epi chwazi egzanp ki montre konpetans ou vrèman. Pou chak egzanp, dekri yon pwoblèm, pwòp kontribisyon ou ak yon bagay ou ta amelyore apre yon tès.

Egzanp

Yon kandida kreye yon orè fiktif pou yon boutik, teste li ak twa ka epi ekri “egzanp pratik, pa travay pou yon kliyan”.

Eseye poukont ou

Fè yon paj pòtfolyo sou papye: pwoblèm, solisyon, sa ou teste ak pwochen amelyorasyon.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Ede m òganize deskripsyon travay mwen an san envante diplòm, kliyan oswa rezilta.

Ki deklarasyon ki onèt?

  1. Sa se yon egzanp pratik mwen teste.
  2. Mwen gen kliyan mwen envante.
  3. Zouti a garanti m yon travay.
Repons ak esplikasyon

Sa se yon egzanp pratik mwen teste. Make yon egzanp ak sa ou te verifye bati konfyans.

Leson 8 · 10 minit

Aprann epi anseye

Pataje yon konpetans ak etap aksesib.

Kase yon sijè an ti etap: eksplike yon lide, montre yon egzanp, kite moun nan eseye epi mande l esplike rezilta a. Itilize mo senp ak yon lang moun nan prefere. Yon desen oswa lekti awotvwa ka ede lè sa itil ak disponib.

Yon zouti ka pwopoze yon eksplikasyon, men pwofesè a dwe verifye li epi adapte li ak nivo elèv la. Pa fòse yon moun kreye kont ni pataje done pèsonèl. Bay yon opsyon papye ak tan pou poze kesyon.

Obsève kote moun nan bloke epi chanje egzanp lan si li nesesè. Yon bon leson pèmèt moun aprann san prese. Itilize materyèl ki fasil jwenn tankou papye ak kreyon, epi pèmèt chak moun poze kesyon nan lang li prefere.

Egzanp

Pou anseye bidjè, yon gwoup klase kat papye kòm revni oswa depans, epi diskite yon atik ki pa klè.

Eseye poukont ou

Prepare yon leson senk minit sou yon konpetans ou konnen; mande yon moun eseye epi di sa ki pa klè.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Pwopoze yon aktivite papye senp sou [sijè] pou [nivo], san kont sou entènèt.

Ki etap ki ede w wè si moun nan konprann?

  1. Mande l eseye epi esplike.
  2. Li pi vit san kanpe.
  3. Kolekte modpas li.
Repons ak esplikasyon

Mande l eseye epi esplike. Yon esè ak eksplikasyon montre sa ki bezwen plis èd.

Leson 9 · 12 minit

Sipò pou desizyon kominote a

Òganize enfòmasyon san ranplase ekspètiz moun.

Pou agrikilti oswa sèvis kominotè, yon lis kesyon ka ede moun konpare opsyon. Ekri sa ou konnen sou tè, dlo, resous ak sezon an, epi make sa ou pa konnen. Pa sipoze yon konsèy jeneral adapte ak kondisyon yon lokalite.

Pou sante, sekirite, pwodui chimik oswa lòt chwa ki gen gwo konsekans, mande pwofesyonèl kalifye oswa otorite responsab lokal la. Yon zouti ka òganize kesyon pou diskisyon; li pa dyagnostike ni otorize aksyon an.

Moun ki afekte yo dwe kapab poze kesyon ak eksplike kondisyon yo. Ekri ki enfòmasyon ki ta chanje desizyon an. Si yon enfòmasyon esansyèl manke, mete chwa a sou poz jiskaske moun ki responsab yo jwenn repons ki nesesè.

Egzanp

Yon gwoup kiltivatè lis de fason pou konsève dlo, pri yo poko konnen ak kesyon pou yon konseye agrikòl anvan yo chwazi.

Eseye poukont ou

Fè yon tablo sou papye: opsyon, enfòmasyon ki manke, moun pou konsilte ak dat revizyon.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Òganize kesyon sou [pwoblèm] pou yon pwofesyonèl lokal; make ensètitid, pa bay dyagnostik.

Ki moun ki dwe pran desizyon sansib la?

  1. Yon moun kalifye ki responsab, ak enfòmasyon lokal.
  2. Yon repons IA san revizyon.
  3. Yon prediksyon san sous.
Repons ak esplikasyon

Yon moun kalifye ki responsab, ak enfòmasyon lokal. Ekspètiz lokal ak responsablite imen enpòtan lè sekirite an jwèt.

Leson 10 · 12 minit

Otomatizasyon ak limit

Planifye yon ti pwosesis ak kontwòl imen.

Otomatizasyon repete etap yon moun defini, tankou mete demann nan kategori. Kòmanse ak yon travay ki pa danjere, done egzanp ak règ klè. Deside kiyès ki responsab, sa sistèm nan ka fè, ak ki aksyon li pa gen dwa fè.

Pou voye mesaj, depanse lajan oswa chanje dosye, mete yon etap apwobasyon imen anvan aksyon an. Kenbe yon dosye sou sa ki fèt, teste yon erè, epi prepare fason pou kanpe oswa korije pwosesis la. Yon bouyon pa vle di aksyon an fèt.

Kòmanse ak kèk ka envante, tankou yon demann vid oswa yon kategori ki pa egziste, pou wè si pwosesis la kanpe kòrèkteman. Si pa gen moun disponib pou revizyon, pwosesis la dwe tann; li pa dwe sote apwobasyon an pou fini pi vit.

Egzanp

Yon boutik klase demann fiktif kòm “pri” oswa “orè”; yon anplwaye revize bouyon repons lan anvan nenpòt voye.

Eseye poukont ou

Desine kat bwat: antre, règ, revizyon imen, rezilta. Ajoute yon fason pou kanpe si done yo manke.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Dekri yon pwosesis bouyon pou [travay], ak revizyon imen ak fason pou kanpe; pa voye anyen.

Kilè apwobasyon imen nesesè nan egzanp lan?

  1. Anvan voye repons lan.
  2. Apre voye san revizyon.
  3. Jamè.
Repons ak esplikasyon

Anvan voye repons lan. Revizyon anvan voye kenbe moun responsab pou mesaj la.

Leson 11 · 10 minit

Prepare plizyè avni

Itilize senaryo pou planifye, pa pou predi.

Yon senaryo se yon istwa posib sou avni an, pa yon prediksyon. Chwazi de ensètitid ki enpòtan, tankou pri koneksyon ak disponiblite fòmasyon. Imajine plizyè konbinezon epi ekri kijan yo ta ka afekte travay ou oswa sèvis kominote a.

Chèche aksyon ki itil nan plis pase yon senaryo, tankou kenbe yon kopi papye oswa fòme yon dezyèm moun. Chwazi yon dat pou revize sipozisyon yo. Pa konte sou yon dat AGI oswa yon ogmantasyon revni ki pa pwouve.

Yon plan dwe gen yon moun responsab ak yon dat revizyon. Si nouvo prèv parèt, chanje sipozisyon an olye defann li. Mete yon siy ki ta fè ou revize plan an, pa egzanp yon chanjman nan pri koneksyon ou ka verifye.

Egzanp

Yon òganizasyon prepare yon avi enprime ak yon vèsyon dijital; konsa li ka kominike menm si koneksyon an pa disponib.

Eseye poukont ou

Ekri de senaryo diferan ak yon aksyon abòdab ki itil nan toude. Make sa ou bezwen verifye.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Ede m konpare de senaryo pou [objektif], san predi dat oswa rezilta.

Kisa yon senaryo ye?

  1. Yon posiblite pou teste plan yo.
  2. Yon reyalite garanti.
  3. Yon dat AGI ki konfime.
Repons ak esplikasyon

Yon posiblite pou teste plan yo. Senaryo ede prepare pou ensètitid; yo pa garanti avni an.

Leson 12 · 15 minit

Pwojè final: yon ti amelyorasyon

Teste yon lide itil epi mezire sa ki chanje.

Chwazi yon pwoblèm ou ka teste san done prive: pa egzanp tan pou prepare yon avi oswa klase demann fiktif. Ekri kijan travay la fèt kounye a, kiyès li ede, ak yon mezi senp tankou kantite minit pou yon sèl esè. Sa se pwen depa ou, pa yon rezilta jeneral.

Kreye yon ti modèl sou papye, teste li ak menm kalite travay la, epi konpare tan an ak bon jan kalite a. Note depans papye, koneksyon oswa tan, erè, ak limit yon sèl esè. Mande yon moun revize anvan nenpòt itilizasyon reyèl; pa rele fini kou a yon sètifika ofisyèl.

Pataje sèlman rezilta ou vrèman obsève. Kontinye amelyore modèl la si yon lòt moun jwenn yon erè oswa yon etap ki pa klè. Sèvi ak menm inite ak menm kalite travay anvan ak apre; si kondisyon yo chanje, ekri diferans lan bò rezilta a.

Egzanp

Anvan: prepare yon avi fiktif pran 12 minit. Apre yon modèl: 8 minit nan yon esè, ak yon dat pou korije. Ekri pri papye a ak erè a; repete anvan tire konklizyon.

Eseye poukont ou

Fè pwòp tablo ou: pwoblèm, anvan, apre, depans, erè, moun ki revize ak pwochen esè.

Nòt egzèsis ou (pa mete enfòmasyon prive)

_________________________________________________

_________________________________________________

Yon enstriksyon ou ka adapte

Opsyonèl: Ede m òganize yon plan tès pou [pwoblèm], ak baz, rezilta, depans ak revizyon; pa envante mezi.

Kisa ki pi onèt apre yon sèl esè?

  1. Rapòte mezi a ak limit li.
  2. Garanti tout moun ap ekonomize menm tan an.
  3. Reklame yon sètifika ofisyèl.
Repons ak esplikasyon

Rapòte mezi a ak limit li. Yon sèl esè bay yon obsèvasyon limite, pa yon garanti.